Hava neden sisli? Smog nedir?

Son günlerde özellikle İstanbul'da yaşayanlar sabahları uyandıklarında dışarıda büyük bir sis bulutu ile karşılaşıyorlar. Farklı ülkelerde de görülen oluşum tahmin edildiği gibi sis değil, smog. Pek çok kişinin hayatında ilk kez duyduğu bu hava olayı bazı uzmanlara göre ölümlere yol açabilecek kadar tehlikeli. Hava neden sisli? Smog nedir?

Sevdenur Demir
Sevdenur Demir Tüm Haberleri
 Smog nedir
Smog nedir?
Haber albümü için resme tıklayın

Özellikle sabahları işe gitmek için evden çıkanlar karşılarında koskoca bir bulutla karşılaştılar. Bir korku filminin içinden geçer gibi okuluna işine giden vatandaşlar sabah saatlerinde karşılarına çıkan bu dumanın ne olduğuna anlam veremediler. Her birimizin aklına bunun mevsimsel nedenlerden ya da gün içinde yaşanan hava durumu dengesizliklerinden kaynaklanan "sis" olduğu fikri geldi. Ancak, konu sanıldığı kadar basit değil. Etrafı saran ve görüş mesafesini azaltan bu duman smog olabilir.

Smog nedir? Hava neden sisli? 

Her şeyden önce şunu bilmek gerekir ki, bu duman kütlesi doğal olarak ortaya çıkmıyor. Oluşmasının en büyük nedenlerinden biri  atmosferik kirlilik. Smogun en büyük nedenlerinden biri hava kirliliğidir ve genellikle kömür sobalarından çıkan gazla kendini gösterir. Asıl büyük nedenlerinden biri ise fabrikalar ve arabalardan çıkan gazlar. Kirli bir bulutu andıran bu oluşum, fotokimyasal duman olarakta adlandırılır. 

Bu kirli bulutun oluşmasına neden olan gazlar ise; nitrojen oksitler (NOx), ozon (O3), nitrik asit (HNO3), nitratoasetil peroksit (PAN), hidrojen peroksit (H2O2), kısmen oksitlenmiş organik bileşikler. Bunların dışında yukarıda bahsettimiz gibi arabalardan salınan gazlar da oluşumunda etkilidir. 

Güneş ışığının da etkisi ile büyüyen bulut bazı ülkelerde turuncu renkte görülebilir. Örneğin Japonya ve Çin'de oluşan bu zararlı bulut topu, turuncu hatta kırmızıya yakın bir renktedir. Doğal nedenlerden oluşmayan kiri hava bulutu, yüksek basınca ve buna bağlı olarak durgun bir havaya neden olur. İçinde zararlı gazlar barındırması nedeniyle rahatsız edicidir. 

Zararları nelerdir? Ölümlere yol açabilir mi?

Her şeyden önce insan yaşamını olumsuz etkiler. DHA'ya konuşan Endüstriyel Toksikoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Engin Tutkun son günler ülkemizde görülen sis hakkında şunları söylüyor. "Son günlerde başta Ankara ve İstanbul olmak üzere yoğun sis varlığına dair haberlerin basınımıza yansıdığını görmekteyiz. Bunun aslında sis olmayıp 'smog' olarak isimlendirilen, toplum sağlığı açısından risk oluşturan bir olgu olduğunu hatırlamamız gerekiyor. Bu, meteorolojik bir süreç olmakla birlikte hava kirliliği ile birleştiğinde çok sayıda sağlık sorununa yol açtığı geçmişte yapılan bilimsel çalışmalarla ortaya konmuş durumda."

Dr. Engin Tutkun, rahatsız edici havanın hastalıklara yol açabileceğine vurgu yaparak "İleri yaştakiler başta olmak üzere kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), akut ve kronik bronşial astım, solunum yolu komplikasyonları ile seyreden kronik hastalığı olanlarda hastalığı şiddetlendirebildiği gibi erken ölümlere de yol açabiliyor" şeklinde bir açıklama yapıyor. 

Çin, Japonya ve Londra'da görülüyor

Bunların dışında görüş mesafesini azaltarak sürücülerin araba kullanmasını zorlaştırıyor. Dünya üzerinde Çin, Japonya ve Londra'da görülüyor. Görüldüğü ülkelerde gözlerde oluşan bozukluklara ve solunum sistemlerinde rahatsızlıklara kapı aralıyor.

Akciğer ve kalp hastalıklarına sahip olan insanlar için olumsuz sonuçlara neden olabilir. Nefes darlığı, boğaz ağrısı, öksürük ve akciğer kapasitesinde azalmaya sebebiyet verebilir. 

Karbon monoksitin (CO) yüksek konsantrasyonu nedeniyle, kandaki ve akciğerlerdeki oksijen değişimini engelleyerek anemi rahatsızlığının ortaya çıkmasını hızlandırır.

Yapılan araştırmalara göre; 1948'den 1962'ye kadar İngiltere'de yaklaşık 5.500 kişi bu dumandan öldü.

08 Kas 2021 - 10:22 - Gündem

Mahreç  Sevdenur Demir


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Popüler Ekonomi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Popüler Ekonomi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Popüler Ekonomi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Popüler Ekonomi değil haberi geçen ajanstır.