Bir garip ülke: Tayvan - Tayvan meselesi nedir?

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra dünyanın külhanbeyliğine soyunan Amerika ve en büyük ekonomik güç olma yolunda ilerleyen Çin, zaman zaman karşı karşıya geliyor. Son restleşmeleri ise Tayvan Adası yüzünden oldu. Tayvan neresi diye sorup internetten bir araştırma yaparsanız aslında bahsi geçen yerin Çin Cumhuriyeti olduğunu görürsünüz. Adı olup kendisi olmayan dünyada sadece 15 ülke tarafından tanınan Tayvan’ın garip hikayesi…

Sevdenur Demir
Sevdenur Demir Tüm Haberleri
Tayvan meselesi nedir?
Haber albümü için resme tıklayın

Mısır 1882 yılında İngilizler tarafından işgal edilince ortaya "Mısır Mısırlılarındır" diye bir slogan çıkar. Mısır halkı ülkelerinin kendilerine ait olduğunu bu şekilde tüm dünyaya haykırırlar. Ulus devletlerin kurulmaya başlamsının ardından ülkelerin kendi kaderini belirleme hakkı diye bir kavram ortaya çıkar ki, bu da yine Mısırlıların ülkeleriyle alakalı başlattıkları bağımsızlık hareketiyle birebir ilişkilidir.

Ancak günümüz dünyasında hala öyle yerler var ki, siyasi durumları üzerindeki sis perdesi hiç bir zaman kalkmıyor. Kıbrıs adasının akıbeti, Filistin topraklarında yaşanan Filistinli Yahudi mücadelesi, Hindistan ve Pakistan arasındaki Pencap krizi gibi statüsü belirlenmemiş çok sayıda bölge akla gelebilir. Bunlardan biri de 23 milyonluk nüfusu ve 36.193 km² yüzölçümü ile tüm gerçekliği ile karşımıza dikilen ama aslında görünmez olan dünyada sadece 15 ülke tarafından tanınan Tayvan ya da Çin’in adlandırması ile Çin Cumhuriyeti…

Ekim 2021'ın başlarında Çin Tayvan üzerindeki amaçlarını gün yüzüne çıkarmış Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in "Tayvan mutlaka Çin ile birleşecek"  mesajını tüm dünyaya ilan etmiş hatta "Tayvan Boğazı'nda bir savaş patlak verdiğinde, ilk ortadan kaldırılacaklar ABD askeri personelidir" ifadelerinin kullanıldığı açıklamalar yapılmıştı. Yine geçtiğimiz aylarda adeta soğuk savaş yıllarını hatırlatan gelişmeler yaşandı. Çin, Ağustos ayında 'hedefine varmadan dünyanın etrafında dönebilen' ileri teknoloji bir nükleer füzeyi test etti. ABD ise buna karşılık olarak Çin'i vurabilecek düzeyde hipersonik füze denemeleri yaptı. Her iki ülke de Tayvan konusunda birbirlerine sert çıkışlarda bulundu ve durum restleşmelere kadar gitti. 

Tayvan ABD için neden önemli?

Her şeyden önce Asya Pasifik bölgesi dünya ekonomisinin yeni kalbi. Pek çok analiste göre; dünyanın ekonomik merkezi ABD ve Avrupa ülkelerinden Çin ve Asya Pasifik bölgesine kayacak. Bu nedenle bölgede yer alan her ülke özellikle Tayvan gibi bir ada ülkesinin önemi tahmin edilenden daha büyük. 

Tayvan sorunun asıl köklerine inmek gerekirse, Çin Tayvan'ı kendi anakarasının bir parça dahası bir eyaleti olarak görmek istemesi. Buna karşın, Tayvan ise kendini tek başına bağımsız bir devlet olarak adlandırıyor. Bu çekişmede ABD Tayvan'ın yanında ve Çin'e karşı ada hükümetini destekliyor. Çin'in her geçen gün diplomatik alanlarda kendini güçlendirmesi ve bölgede daha aktif bir siyaset izlemesiyle beraber ABD, Çin gücünü dengelemek istiyor. Bu bakımdan konu Tayvan Çin krizinden çıkıp iki süper gücün birbirlerine diş geçirme mücadelesine dönüşüyor. 

ABD Çin'in gücünü dengelemeye çalışırken Çin ABD'yi kendi bölgesinde bir tehdit olarak görüyor. Çin'in adanın etrafında askeri tatbikatlar gerçekleştirmesi, bölgeye yakın olan alanlarda yapay adalar oluşturması ve buralara askeri sistemler yerleştirmesi Amerika'nın bölgedeki manevra gücüne gölge düşürüyor. Tayvan'ın Çin'e bağlanması halinde Çin'in Asya Pasifik'te kendine yeni bir koridor açma ihtimali ABD için büyük bir tehdit oluşturuyor.

Çin: "Tayvan benim eyaletim"

Çin Halk Cumhuriyeti Tayvan Adası'nı kendine ait bir parça olarak görme eğilimi gösteriyor ve ada üzerideki emellerin vazgeçmiyor. Çin'e göre Tayvan ülkenin iç meselesi ve ada Çin'in bir eyaleti. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping yakın zamanda Tayvan'a barışçıl yollarla birleşme çağrısı yaptı. Buna karşın, Tayvan'da bulunan Tsai Ing-wen yönetimi Çin'in tutumuna tepkili. 

Tayvan liderinin yaptığı bir açıklamada Şi Cinping'in tam karşısında durarak Tayvan'ın "egemen, bağımsız bir ülke" olduğunu hatırlattı. "Ulusun geleceği Tayvan halkına bağlıdır" ifadesini kullanarak 23 milyon Tayvanlı'nın Şi Cinping açıklamlarına karşı olduğunu vurguladı. Pekin'in bu tutumu adanın diğer ülkeler tarafından tanınmasına olanak vermiyor. 

Tayvan dünya ticaretinin yaklaşık üçte birinin güzergahı olan bir bölgenin merkezinde bulunuyor. Ticaret güzergahları açısından önemli olan Tayvan'ın siyasi durumunun gelecek yıllarda nasıl çözüleceği ise merak konusu...

08 Kas 2021 - 11:10 - Dünya

Mahreç  Sevdenur Demir


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Popüler Ekonomi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Popüler Ekonomi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Popüler Ekonomi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Popüler Ekonomi değil haberi geçen ajanstır.