TÜBİTAK üniversiteli girişimcilere destek veriyor

Prof. Dr. Bahtiyar Dursun, işini kurmak isteyen üniversiteli girişimciler için kaleme aldı.  Üniversitede ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora öğreniminizi tamamladıysanız ya da üniversitede öğrenciliğiniz halen devam ediyorsa ve iş fikriniz teknoloji ve yenilik odaklı ise TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) 1512-Girişimcilik Destek Programı aynı zamanda Bireysel Genç Girişim (BiGG) olarak da ifade edilen destek programı kapsamında destek alabilirsiniz.

TÜBİTAK üniversiteli girişimcilere destek veriyor
Haber albümü için resme tıklayın

Üniversite öğrenimi boyunca öğrenciler, yeni bilgiler ile donanırlarken bir yandan da kişisel gelişimlerini tamamlama gayreti içerisinde olurlar. Üniversite öğrenim sürecinde mezuniyete doğru yaklaşırken üniversiteden sonrasını planlamaya ve geleceğe dair birtakım düşünceler ortaya koymaya çalışırlar. İşte bu süreçte birtakım öğrenciler girişimcilik yönlerini ön plana çıkararak kendi işinin patronu olmak ya da kendi işini kurma yolunda adım atarlar.  Girişimci yönü güçlü olan bireylerin birçoğu iyi bir gözlemci olup toplumun ihtiyaç duyabileceği ürün ya da hizmetleri öngörerek iş fikrine dönüştürebilme becerisine sahiptirler. Fakat bu girişimciler her zaman yeterli finansmanı ve bütçeyi bulup iş fikirlerini hayata geçirmede zorlanmaktadırlar. Özellikle yazılım, yapay zeka, akıllı teknolojiler gibi teknoloji ve yenilik odaklı iş fikirlerine sahiplerse başlangıç maliyetleri ve sermaye noktasında bu iş fikirlerini hayata geçirmek ve ete kemiğe büründürmek oldukça zor olmaktadır. Bu durumda girişimciler iş fikirleri hayata geçirmek için destek veren kurum ve kuruluşlara yönelmekte ve iş fikirlerini destekleyecek türde birtakım arayışlara girmektedirler. Bu yazımızda teknoloji ve yenilik odaklı iş fikirlerine destek veren kurum olan TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) 1512-Girişimcilik Destek Programı aynı zamanda Bireysel Genç Girişim (BiGG) olarak ta ifade edilen destek programına yer vereceğiz.

TÜBİTAK nitelikli girişimciliği özendirerek uluslararası rekabet gücüne sahip, yenilikçi, teknoloji düzeyi ve katma değeri yüksek ürünleri ve hizmetleri geliştirebilen (start-up) başlangıç firmaların oluşmasına katkı sunmaktadır. Bu süreçte aynı zamanda ülke ekonomisine de doğrudan etki ve çarpan etkisi yüksek işletmelerin oluşmasına da zemin oluşturmaktadır.

TÜBİTAK destek programları

Türkiye’de girişimcilere destek veren kurumlardan biri de TÜBİTAK’tır. TÜBİTAK BiGG programı ile girişimcilerden temelde iş fikirlerinin teknolojik ve yenilik odaklı olmasını beklemektedir. Aynı zamanda iş fikirlerinin katma değeri yüksek ve nitelikli personel istihdamı yaratmaya yönelik de olmasını ayrıca istemektedir. TÜBİTAK’ın girişimcilere belki de en büyük katkısı ve desteği fikir aşamasında olan bir iş fikrinin pazarda yer alacak nihai ürün (prototip) haline gelme aşamasına kadar ki tüm süreçlerde desteklemesidir.

BiGG programı kapsamında ilk olarak girişimcilerin hem teorik olarak hem de saha tecrübesi olan mentörler ile uygulamalı olarak birtakım eğitimler verilmektedir. Bu eğitimlerden ilki girişimcilik eğitimidir. Ayrıca saha veya sanayi deneyimi olan rehberler vasıtasıyla girişimcilere teknik, ticari ve idari konularda bir dizi destekler verilmektedir. Bu eğitimler ve tecrübe aktarımları sonrasında girişimcilerin iş fikirlerini yenilikçi iş fikirlerinin ticari ürüne veya hizmete dönüştürülmesine yönelik üç aşamalı süreç başlamaktadır. Girişimci iş fikri ile ilgili aşamaları tek tek geçecek şekilde planlamalıdır. Girişimcinin her bir aşamayı tamamladıktan sonra TÜBİTAK tarafından uygun görüldüğü takdirde bir sonraki aşamaya başlanır.

BiGG programının Aşamaları

AŞAMA-1: İş fikrinin iş planına dönüşme süreci

 

  • Girişimciler iş fikirlerini Uygulayıcı Kuruluşlara sunarlar. TÜBİTAK süreci 2021 yılı itibari ile 63 uygulayıcı kuruluş aracılığı ile yürütmektedir. İş fikri başvurularının yapılacağı uygulayıcı kuruluşların listesine TÜBİTAK’ın web sitesinden erişilebilmektedir.
  • Türkiye’nin her ilinden başvuru kabul edilmekte ve TÜBİTAK tarafından çıkılan çağrıda belirtilen teknoloji alanlarından gelen iş fikirleri Uygulayıcı Kuruluşlar tarafından toplanmaktadır. Teknoloji alanları çağrıdan çağrıya farklılık gösterebilmektedir. 2021 BiGG çağrısında yer alan 6 teknoloji alanı aşağıdaki gibi belirtilmiştir.
    • Akıllı Ulaşım
    • Akıllı Üretim Sistemleri
    • Enerji ve Temiz Teknolojiler
    • İletişim ve Sayısal Dönüşüm
    • Sağlık ve İyi Yaşam
    • Sürdürülebilir Tarım ve Beslenme

Yukarıda bahsedilen teknolojik alanlar her çağrı döneminde değişiklik gösterebilmektedir.

  • Uygulayıcı kuruluş tarafından teknoloji, yenilikçi ve ticarileşebilir iş fikri olan ve programın uygulama esaslarında yer alan “girişimci” tanımındaki kriteri sağlayan girişimci adaylarının iş fikirleri değerlendirilmektedir.
  • Uygulayıcı kuruluş başarılı bir iş planına dönüşme olasılığı yüksek olan iş fikirleri için girişimcilere bir dizi eğitim vb. destekler sunmaktadır. Girişimcilere iş fikrinin iş planına dönüşmesi sürecinde fikrin teknik ve ticari açıdan doğrulanması çalışmalarını yürütmektedir.
  • TÜBİTAK BiGG programı kapsamında çıkılan çağrıda belirtilen son başvuru tarihine kadar girişimcinin iş planı tamamlanmaktadır.
  • Uygulayıcı kuruluş Aşama-2 başvurusu yapacak girişimci adaylarını ve hangi teknoloji alanından başvuru yaptıklarını TÜBİTAK’a bildirmektedir.

AŞAMA -2: Şirket Kurma Süreci ve Teknolojik Doğrulama

  • İş planlarının başvuruları alınmaktadır.
  • İş planı önerileri TEYDEB tarafından oluşturulan panellerde en az 3 panelistin katılımı ile değerlendirilir. Panelistler dışında TEYDEB tarafından her panel için bir moderatör belirlenir.
  • İş Planları panel ve ilgili komitelerce Uygulama Esasları çerçevesinde değerlendirilmektedir. Değerlendirmenin temelde üç boyutu bulunmaktadır. Bunlar; İş planının teknoloji düzeyi ve yenilikçi yönü, iş planının uygunluğu ve yapılabilirliği ve son olarak iş planının ticarileşme potansiyeli olmak üzere değerlendirmeler gerçekleştirilmektedir.
  • Değerlendirme sonucunda desteklenmesi uygun bulunan iş planları için girişimciden tanımlı bir zaman aralığı içinde kuruluş tanımına uygun şirket kurması istenmektedir.
  • TÜBİTAK ile kuruluş arasında sözleşme imzalanmasından sonra kuruluşa teminat alınmaksızın hibe olarak girişimcilik proje desteği (2021 yılında 200.000₺) sağlanmaktadır. Proje sözleşmesinin imzalanmasının ardından destek kapsamına alınan bütçenin %40’ı ilk ödeme olarak, %40’ı ara ödeme olarak işletmenin hesabına aktarılmaktadır. Kalan kısım olan %20’si ise iş planının tamamlanması akabinde başlayan proje sonu işlemleri sürecinde yatırılmaktadır.
  • Girişimcilik proje desteği ile kuruluşun iş planı çerçevesinde gerçekleştireceği kavramsal tasarım, teknik ve ekonomik fizibilite, teknolojik geliştirme (ticari prototip, demo, benzetim, yazılım algoritması vb.) faaliyetleri ve bu faaliyetler sonucu elde edilen çıktıların ticari değere dönüştürülmesi çalışmaları Aşama 2’de gerçekleştirilmektedir.
  • TEYDEB Aşama 2 süresince kuruluşun isteğine bağlı olarak iş rehberi desteği sağlayabilmektedir. İş rehberi desteği aşağıdaki süreçlerini içermektedir.
  • Risk yönetimi,
  • Sermayenin verimli kullanılması,
  • Mevcut iş planının iyileştirilmesi,
  • Değer yaratma ve yenilik yönetimi,
  • İşbirlikleri oluşturma,
  • Finansmana erişim,
  • Yatırımcı ilişkileri kurma

AŞAMA-3: KOBİ AR-GE Başlangıç Destek Programına Doğrudan Destek

  • İşletmelerin Aşama-2’de elde ettiği çıktıların Ar-Ge çalışmalarıyla performans ve işlevsellik bakımından iyileştirilmesi ile ticarileşme potansiyellerinin arttırılması amaçlanmaktadır.
  • Bu aşamada, işletmenin proje önerisi hazırlayarak TÜBİTAK KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı’na başvurması ve teknolojik doğrulaması yapılmış projenin bu programa özel kriterler çerçevesinde değerlendirilmesi ile başlamaktadır.
  • Detay tasarım, ticari prototipin işlev ve performans bakımından iyileştirilmesi, denemeler ve saha testleri gibi faaliyetler gerçekleştirilmektedir.
  • TÜBİTAK 1512 kodlu Programın Aşama -2 kapsamında destek alarak kurulmuş olan şirketler veya 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri tarafından Teknogirişim Sermayesi Desteği alarak kurulmuş olan şirketler, destek bitiş tarihinden sonraki 24 ay içerisinde Aşama 3 kapsamında TÜBİTAK KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı’na başvuruda bulunabilmektedir.
  • Aşama 3 kapsamında projelerin desteklenmesi, izlenmesi ve sonuçlandırılması süreçlerinde TÜBİTAK KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı’na ait Uygulama Esasları hükümleri uygulanmaktadır.

TÜBİTAK 1512 Girişimcilik Programı ya da BiGG programı girişimcilere doğrudan hibe desteği vermektedir. Birçok kurumda proje sahibi kendi öz sermayesi ile işletmesini kurmaktadır. İşletmesine ait harcamaları ve ödemeleri kendi imkanları ile gerçekleştirmektedir.  Proje sunduğu ve kabul aldığı kurumun istekleri doğrultusunda fatura ve ödeme belgeleri ibraz edilmek suretiyle ödemelerini talep etmektedir. İlgili kurum gerekli incelemeleri yaptıktan sonra işletmeye hibe ödemesini gerçekleştirmektedir. Fakat BiGG programında kişinin iş planından işletmeyi kurması ve prototip üretmesine kadar tüm süreçlerde gerekli hibe ödemesi TÜBİTAK tarafından proje sözleşmesi imzalanır imzalanmaz işletmenin hesabına geçmektedir. Bu durumda girişimci kendi öz sermayesi olmadan da işletmesini kurabilmekte ve süreçlerini yönetebilmektedir.  Buradaki en temel durum girişimcinin iş fikri ile üç aşamalı süreci başarı ile geçebilmesidir. Bu süreçleri başarı ile tamamlayan girişimciler, hem işletme sahibi olmakta hem de ürün ya da hizmeti ticarileşmiş, ulusal veya uluslararası piyasalarda rekabet edebilir hale gelmekte ve iş dünyasında yerini almaktadır.

Prof. Dr. Bahtiyar DURSUN

Soru ve görüşleriniz için:

[email protected]

KOSGEB desteği ile işinizi kurun

27 Ağu 2021 - 15:20 - Teknoloji

Mahreç  Haber Merkezi


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Popüler Ekonomi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Popüler Ekonomi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Popüler Ekonomi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Popüler Ekonomi değil haberi geçen ajanstır.